આયાત ઇતિહાસને આધુનિક દસ્તાવેજીકરણ દ્વારા જીવંત બનાવવાનું કાર્ય સરળ નથી. આ વિશિષ્ટ કાર્યમાં લેખક ઇમ્તિયાઝ પટેલ વરેડીયાવાળા ઉર્ફે ટંકારવીએ પાંચ વર્ષથી વધુ સમય આપીને જે પુસ્તક તૈયાર કર્યું છે – “British Indian Gujarati Muslim Communities: Early Settlers – History and Heritage” – તે માત્ર પુસ્તક નહીં, પણ એક પુરાવા દસ્તાવેજ છે જે યુવાનોને પોતાના મૂળ સાથે જોડે છે.

વિશેષ કરીને બ્રિટનમાં વસેલા ગુજરતી મુસ્લિમો વિશે લેખિત અને ઐતિહાસિક સ્ત્રોતોનું અભાવ રહેતું આવ્યું છે. આ પુસ્તક એ ખામી પૂરી કરે છે અને પહેલી વખત આ સમુદાયના પ્રારંભિક વસવાટ, સાંસ્કૃતિક ધરોહર અને સામાજિક યાત્રાને વિસ્તૃત રીતે રજુ કરે છે.

કુટુંબોની વાર્તાઓ, ધર્મ સ્થાનોનો વિકાસ, વેપાર અને ધંધામાં ધરાવેલી ભૂમિકા તથા સામુદાયિક ઉત્કર્ષ – બધું જ સંલગ્ન છે.

લેખકનો મંત્ર ::::  Imtiaz સાહેબ લખે છે:

 “જ્યાંથી આપણે આવ્યાં છીએ તે જાણવું એટલું જ જરૂરી છે જેટલું કે ક્યાં જઈ રહ્યા છીએ તે. ઇતિહાસ લખાતો નથી તો ભૂલાઈ જાય છે. અને જયારે ભૂલાઈ જાય, ત્યારે પેઢીઓ પોતાનું પાયાનું મૂલ્ય ગુમાવી બેસે છે.  “તેમની આ ભાવનાએ જ તેઓને અશ્રમદાયક સંશોધન, ઇન્ટરવ્યુઝ, પુરાવા એકત્રિત કરવાનો થકાવટ ભરેલો પરંતુ આત્મસંતોષદાયક માર્ગ અપનાવવા માટે પ્રેર્યા.”

દસ્તાવેજીકરણનું મહત્વ

આ પુસ્તક માત્ર ભૂતકાળની ઝાંખી નથી – પણ ભવિષ્ય માટે માર્ગદર્શન છે. તે નવા પેઢીને તેમના પૂર્વજોની મહેનત, સમજદારી અને સાંસ્કૃતિક ધરોહરને ઓળખવામાં સહાયરૂપ થાય છે. ખાસ કરીને આજના વૈશ્વિક યુગમાં, જ્યારે ઓળખ ખોવાઈ જતી હોય, ત્યારે આ પ્રકારના ગ્રંથો આપણને પોતાની જાત ઓળખવામાં મદદરૂપ બને છે.

અંતમાં

લેખકના પાંચ વર્ષના સંશોધન, સમય, અને સમર્પણ પાછળ જે દૃઢ નિશ્ચય છે – તે દર પાનાંમાંથી ઝલકે છે. આ પુસ્તક માત્ર એક સમુદાય માટે નહીં, પણ તમામ લોકો માટે છે કે જેમણે પોતાનું વતન છોડીને બીજા દેશમાં જગ્યા બનાવી છે.

એવા દરેક વ્યક્તિ માટે જે પોતાનું મૂળ સમજીને આગળ વધવા માંગે છે – આ પુસ્તક એ પ્રકાશકિરણ સમાન છે.

અર્પણ: દરેક એ પેઢી માટે જે પોતાનું ઈતિહાસ જીવંત રાખવા ઈચ્છે છે.

ઈમ્તિયાઝ ભાઈએ પોતાનું આ પુસ્તક મહાનુભાવોને અર્પણ કર્યું  તેની કેટલીક લાક્ષણિક તસ્વીરો નીચે છે.